Prawo jazdy kategorii A, gdy masz już B: jak zrobić je bez kursu teorii

Czy z prawem jazdy B trzeba zdawać teorię na A

Tak. Rozporządzenie w sprawie egzaminowania zwalnia z części teoretycznej egzaminu na kategorię A tylko tych, którzy mają już prawo jazdy A1 albo A2 albo potwierdzenie zdania egzaminu na te kategorie (§ 10 ust. 1 pkt 1). Kategorii B na tej liście nie ma, bez względu na to, jak długo jeździsz samochodem.

Źródłem nieporozumień jest przepis, który pozwala posiadaczowi prawa jazdy B od co najmniej 3 lat jeździć w Polsce motocyklem do 125 cm³ (art. 6 ust. 3 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). To przywilej z ustawy, a nie kategoria A1, więc przy egzaminie na A nic ci nie daje. Szczegóły opisujemy w poradniku motocykl 125 na prawo jazdy B.

Kurs bez teorii: co daje art. 23a

Ustawa o kierujących pojazdami mówi wprost: kto zdał część teoretyczną egzaminu państwowego, jest zwolniony z zajęć teoretycznych w ośrodku szkolenia kierowców i z teoretycznej części egzaminu wewnętrznego (art. 23a). W praktyce szkoły jazdy nazywają to kursem bez teorii albo kursem dla osób po zdanej teorii.

Co to zmienia dla kierowcy z kategorią B:

• nie odbywasz 26 godzin wykładów (po 45 minut), czyli ponad 19 godzin zegarowych, ani w sali, ani przez internet,
• nie zdajesz teorii dwa razy: odpada wewnętrzny test w szkole jazdy, zostaje tylko egzamin w WORD,
• ty wybierasz termin teorii, na przykład zimą, a jazdy zaczynasz, kiedy pogoda pozwoli,
• zostaje pierwsza pomoc: 4 godziny zajęć teoretycznych i ćwiczeń są obowiązkowe także w kursie bez teorii.

Od ilu lat kategoria A

Z samym prawem jazdy B na pełną kategorię A musisz mieć 24 lata (art. 8 ust. 1 pkt 7 lit. a). Wcześniej możesz zacząć formalności:

• szkolenie zaczniesz najwcześniej 3 miesiące przed 24. urodzinami (art. 21 ust. 1),
• egzamin państwowy zdasz najwcześniej miesiąc przed 24. urodzinami (art. 50 ust. 1).

Jeśli masz mniej niż 24 lata, droga prowadzi przez kategorię A2 (od 18 lat). Po co najmniej 2 latach z A2 zrobisz A już od 20 lat (art. 8 ust. 1 pkt 4), bez egzaminu teoretycznego i bez wykładów, a jazd masz 10 godzin zamiast 20.

Prawo jazdy A krok po kroku

1. Badanie lekarskie. Na kategorię A potrzebujesz orzeczenia lekarskiego. Badania psychologicznego nie ma (art. 11 ust. 1 pkt 2).
2. Profil kandydata na kierowcę (PKK). Wniosek składasz w wydziale komunikacji starostwa lub urzędu miasta, z orzeczeniem lekarskim i zdjęciem. Numer PKK przyda ci się przy zapisie na egzamin.
3. Nauka do teorii. Przerabiasz pytania na kategorię A z oficjalnej bazy, aż próbne egzaminy wychodzą ci z zapasem nad progiem. Plan znajdziesz w poradniku jak przygotować się do egzaminu.
4. Egzamin teoretyczny w WORD. Zapisujesz się z numerem PKK. Zdany egzamin trafia do twojego profilu.
5. Kurs praktyczny w szkole jazdy. Zapisujesz się na kurs bez teorii: co najmniej 20 godzin jazd i 4 godziny pierwszej pomocy. Na koniec zdajesz wewnętrzny egzamin praktyczny.
6. Egzamin praktyczny w WORD. Po pozytywnym wyniku dostajesz tymczasowe elektroniczne prawo jazdy w aplikacji mObywatel. Działa tylko w Polsce, do odbioru dokumentu, ale najdłużej 30 dni od egzaminu (art. 5b).

Egzamin teoretyczny na kategorię A

Format jest taki sam jak na B: 32 pytania (20 podstawowych i 12 specjalistycznych), 25 minut i próg 68 z 74 punktów. Możesz więc stracić najwyżej 6 punktów. Pytania podstawowe mają odpowiedzi TAK albo NIE, specjalistyczne trzy warianty: A, B albo C. Czasy na odpowiedź i punktację rozpisujemy w poradniku o egzaminie teoretycznym.

Ile pytań musi znać kierowca z kategorią B

W katalogu Ministerstwa Infrastruktury z lipca 2026 roku kategoria A ma 1 420 pytań: 1 251 podstawowych i 169 specjalistycznych. Dla porównania kategoria B ma ich 2 128.

Policzyliśmy, ile z tego już znasz. Aż 1 238 z 1 251 pytań podstawowych na A występuje też w puli na kategorię B. Większość z nich znasz więc z nauki na kategorię B. Prawdziwie nowa jest część specjalistyczna: 145 ze 169 pytań specjalistycznych na A nie ma w puli kategorii B w ogóle.

Te pytania dotyczą motocykla: hamowania i prędkości, budowy i obsługi pojazdu, techniki jazdy, przewożenia pasażera, stroju ochronnego i pierwszej pomocy. Na egzaminie 12 pytań specjalistycznych daje 28 z 74 punktów, a 6 z nich jest za 3 punkty. Błąd w dwóch takich pytaniach to już cały zapas.

Kurs praktyczny w szkole jazdy

Rozporządzenie o szkoleniu wymaga na kategorię A co najmniej 20 godzin jazd po 60 minut (§ 9 ust. 1 pkt 2 i § 10). Instruktor może ustalić z tobą więcej godzin, jeśli ich potrzebujesz. Zasady, które dobrze znać przed zapisem:

• przez pierwsze 50% godzin możesz jeździć motocyklem niższej kategorii, na przykład A2,
• co najmniej 3 godziny jazdy odbywają się poza obszarem zabudowanym, także na drogach z limitem powyżej 70 km/h, na odcinku co najmniej 50 km podczas jednych zajęć,
• przez pierwsze 4 godziny jeździsz najwyżej 2 godziny dziennie, potem najwyżej 3 godziny dziennie (§ 11).

Przy takim limicie 20 godzin zmieścisz w około 8 dniach jazd, jeśli szkoła jazdy ma wolne terminy.

Posiadanie kategorii B nie skraca jazd. Zniżka o 10 godzin przysługuje na kategorię A tylko osobom z prawem jazdy A2 (§ 9 ust. 2 pkt 3).

Egzamin praktyczny na kategorię A

Egzamin ma dwie części: plac manewrowy i jazdę w ruchu drogowym. Na placu wykonujesz zadania z załącznika do rozporządzenia w sprawie egzaminowania:

1. przygotowanie do jazdy i sprawdzenie stanu technicznego motocykla,
2. zdjęcie motocykla z podpórki i przemieszczenie go przy unieruchomionym silniku,
3. jazda po łukach w kształcie cyfry 8,
4. slalom wolny między 5 bramkami,
5. slalom szybki między pachołkami,
6. ominięcie przeszkody,
7. ruszanie z miejsca do przodu na wzniesieniu.

W WORD Warszawa egzamin odbywa się na motocyklu Yamaha MT-07 (689 cm³, 55 kW, manualna skrzynia, ABS). W ruchu drogowym egzaminator wydaje ci polecenia przez radio.

Strój na egzamin

WORD zapewnia kask, ochraniacze na kolana i łokcie oraz kamizelkę. Pozostałe elementy stroju musisz mieć własne, a egzaminator ocenia, czy się nadają (§ 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania):

• pełne buty zakrywające stopę, wiązane lub zapinane na klamry, rzepy albo zatrzaski, albo buty motocyklowe,
• spodnie z długimi nogawkami,
• kurtka z długimi rękawami zapinana na suwak, guziki lub zatrzaski,
• rękawice, które chronią i zakrywają całe dłonie.

Ile kosztuje prawo jazdy A w 2026

Od 2026 roku opłaty za egzaminy ustalają sejmiki województw. W WORD Warszawa od 1 stycznia 2026 egzamin teoretyczny kosztuje 56,98 zł, a praktyczny na kategorię A 229,99 zł. W innych województwach sprawdź cennik swojego WORD.

Do tego dochodzą badanie lekarskie, zdjęcie, opłata za wydanie prawa jazdy i kurs praktyczny, który jest największym wydatkiem. Ceny kursów różnią się między miastami, więc porównaj kilka ośrodków.

Najczęstsze pytania